Participatiemaatschappijen

Participatiemaatschappijen zijn echt grote investeringsmaatschappijen. In plaats van als investeerder kun je participatiemaatschappijen beter zien als beleggers. Ze investeren zelden in een lening maar eerder in aandelen van bedrijven om hier een hoog rendement uit te halen, net als pensioenfondsen of andere grote beleggingsmaatschappijen.

In Nederland zijn eigenlijk maar een handjevol participatiemaatschappijen actief. Dit zijn echt grote concerns die werkelijk zelfstandig tientallen miljoenen per project kunnen investeren, en hiermee een risico durven te lopen. Er wordt vaak gecommuniceerd dat er tientallen zijn, maar dat komt eigenlijk meer vanwege de branchevereniging NVP die momenteel 61 leden telt. De meeste leden hiervan zijn eigenlijk geen echte zelfstandige partijen maar via ingewikkelde constructies eigendom van een beleggings-, pensioen-, verzekerings- of bankenfonds. Daarnaast zijn er enkele instanties die via-via weer deel uitmaken van de Nederlandse of Europese overheid. Echte participatiemaatschappijen zien we vooral in Azië en Amerika.

De gemiddelde participatiemaatschappij

De gemiddelde Nederlandse participatiemaatschappij is een samenwerking van verschillende investeerders die de krachten bundelen in één organisatie. Bijvoorbeeld een regionale ontwikkelingsmaatschappij die in samenwerking met de overheid is opgezet, en lokaal werkgelegenheid moet behouden. Of een investeringsmaatschappij dat het kapitaal beheert van meerdere grote informal investors samen. Echt flexibel is dit vaak niet, want voor grote investeringen moet zij meestal eerst goedkeuring verkrijgen van haar eigen investeerders. Maar door de samenwerking is het wel in staat om extreme risico’s, bedragen of participaties aan te gaan. Investeringen die de informal investors zelfstandig niet hadden aangekund.

Gemiddelde bedrag en termijn

Participatiemaatschappijen investeren meestal in aandelen. Het gaat vaak om investeringen die te groot zijn voor reguliere investeerders en te risicovol voor reguliere beleggers. Gezien de bedragen gaat het zelden om nieuwe of relatief nieuwe bedrijven. Investeringen worden vooral gedaan in fusies, overnames of de echt grote groeiplannen. Voorbeelden zijn een groot stabiel Nederlands bedrijf dat een grote overname wil doen op buitenlandse bodem om snel daar de markt te veroveren, of een groot Nederlands concern dat een deel van zijn activiteiten wil afstoten en waarvoor een management buy-out nodig is. Het bedrag en de termijn zijn altijd onderhandelbaar en geheel afhankelijk van de wens van het bedrijf dat de investering aanvraagt.

Vereisten en tegenprestaties

Als tegenprestatie wil een participatiemaatschappij aandelen. Alles wat op een andere manier te regelen is, bijvoorbeeld met onderpand of lening, kun je beter vooraf regelen. Een participatiemaatschappij is vooral interessant voor bedrijven met miljoenenomzetten die als onderpand een stukje eigendom van het concern zelf kunnen weggeven. Als Philips een deel van zijn activiteiten wil afstoten en het personeel wil zelfstandig verder, kunnen ze via een participatiemaatschappij een management buy-out kopen. Een ander voorbeeld is bijvoorbeeld Spyker dat het veel grotere Zweedse Saab overnam in 2010. Voor dat soort investeringen is een participatiemaatschappij erg geschikt.

Voor- en nadelen van participatiemaatschappijen

Het grote voordeel is dat een participatiemaatschappij financieel weinig beperkingen kent. Zij wil ook de best mogelijke oplossing voor het bedrijf waarin ze investeert. Omdat ze aandelen krijgt is het succes van het bedrijf waarin ze investeert haar succes. Alles is daarom bespreekbaar. De meest idiote bedragen, voorwaarden en looptijden. Een einde van de looptijd is meestal niet eens nodig omdat de aandelen toch wel te verkopen zijn als de participatiemaatschappij dit wil.

Nadelen zijn dat ze enkel geïnteresseerd is in grote investeringen met potentieel enorme rendementen. Voor kleine ondernemers, starters, snelle groeiers of innovatieve bedrijfjes zijn dit soort grote maatschappijen meestal geen oplossing. Daarnaast zijn het meestal langer lopende trajecten. Vaak wordt voor de investering zelf al tientallen duizenden euro’s uitgegeven. Het moet dan ook uiteindelijk aardig wat opleveren wil een participatiemaatschappij instappen.

Zie voor meer informatie over participatiemaatschappijen de branchevereniging NVP.nl.