Due diligence onderzoek

Voordat een investeerder instapt met een investering voert hij meestal eerst een onderzoek uit. Een onderzoek van een bestaande onderneming wordt ook wel due diligence genoemd. Due diligence is een soort boekenonderzoek maar blijft niet enkel bij de cijfers. Afhankelijk van het bedrag kan een due diligence onderzoek alle facetten van het succes van een onderneming omvatten.  Due diligence betekent letterlijk ‘de verschuldigde inzet’. Er wordt onderzocht wat het bedrijf heeft opgebouwd en hoe deze waarde naar de toekomst moet worden verrekend.

Due diligence onderzoekZaken die in een due diligence onderzoek naar voren komen zijn:

Feitelijke openbare gegevens onderzoeken

Van grotere ondernemingen is enorm veel informatie gewoon openbaar verkrijgbaar. Zo’n boekenonderzoek begint meestal bij de standaard openbare gegevens. Een stagiaire kan op deze manier al snel een dossier opbouwen van tientallen kantjes met informatie. Te denken valt aan:

  •  Een volledig rapport van de Kamer van Koophandel inclusief alle wijzigingen. Bij een Besloten Vennootschap kan dit al veel informatie opleveren zoals jaarverslagen, bestuurders- of aandeelhoudersverslagen en statuten en vestigingsadressen.
  • Eigendommen zoals merkenrecht of octrooien
  • Rechten en plichten zoals openbare vergunningen
  • Activa
    Eigendommen van bedrijventerreinen, winkels, huizen of ander vastgoed is bij de gemeente op te vragen. Een indicatie van de waarde valt op te vragen bij het kadaster.
  • Juridische openbare gegevens, zoals informatie dat bekend is bij het Ministerie van Justitie, over alle rechtszaken of andere redenen waarom de onderneming met justitie in aanraking is gekomen.

Informatie van onderneming zelf

Welke informatie levert de onderneming zelf aan investeerders die voor een due diligence onderzoek van belang kunnen zijn? Vaak komt dit later in gesprekken naar voren omdat hierin de echte geheime cijfers, informatie en grafieken naar voren kunnen komen die niet gelekt mogen worden naar concurrenten.

  • Verwachtingen voor de komende jaren
  • Werkelijke risico’s voor de komende jaren
  • Lopende onderhandelingen

Financiële informatie

  • Jaarverslagen
    Een van de belangrijkste gegevens bij een due diligence zijn de jaarverslagen uit afgelopen jaren. Los van de winsten of resultaten kan hier veel over de werkwijze van het bedrijf worden gevonden. Zijn er recent reorganisaties of investeringen doorgevoerd? Is het bedrijf gegroeid afgelopen jaren? Worden investeringen snel terug verdiend? Valt er direct te besparen op onnodige onderdelen?  
  • De verwachtingen. Prognoses en strategische plannen.
  • Een overzicht van alle schulden en voorwaardelijke verplichtingen.
  • Inventaris en voorraad.
  • Debiteuren en crediteuren.
  • Een overzicht van de balans en afschrijvingen.
  • De analyse van vaste en variabele kosten.
  • Indien van toepassing: Fiscale afspraken en gegevens. Wat is de geschiedenis met de Belastingdienst?

Organisatorische informatie

  • Een organogram en lijst van werknemers, inclusief posities, huidige salarissen, lonen en bonussen gedurende de laatste jaren.
  • Een lijst van de verwachtingen, vergoedingen en rechten en plichten die werknemers buiten de arbeidscontracten om kunnen verwachten.
  • Overzicht van alle lopende contracten, afspraken en verzekeringen

Werkwijze en bedrijfscultuur

Voor zover mogelijk zijn investeerders tijdens het boekenonderzoek geïnteresseerd in werkwijze en bedrijfscultuur voor zover deze invloed kunnen hebben op de cijfers, verwachtingen, uitstraling en risico’s van een onderneming. Te denken valt aan:

  • Bedrijfshandleiding
  • Referenties bij klanten, medewerkers, leveranciers en andere contacten van de onderneming.

Marketing en PR

  • Openbare publicaties zoals persberichten, krantenartikelen of andere openbare publicaties waarin de onderneming genoemd wordt.
  • Internetresultaten. Wat wordt er op het internet geschreven op social media en in het nieuws of op andere websites over de onderneming?
  • Wat is het imago en reputatie van de onderneming?

Due diligence is maatwerk

Bovenstaande punten zijn zeker geen volledig overzicht van punten die in een due diligence onderzoek naar voren komen. Elke investeerder doet zijn eigen onderzoek en heeft zijn eigen manier om uit te vinden of hij wel of niet de investering aan wil gaan. Als je twijfelt over punten, vraag dan ver voor een mogelijke investeringsronde alvast de werkwijze bij investeringsmaatschappijen aan. Net als de meeste juristen en artsen zijn ook investeerders altijd blij als je ze betrekt ver voor een mogelijk probleem de onderneming beïnvloedt.