menu

Eigen vermogen

Samen met het vreemde vermogen is het eigen vermogen het garantievermogen van de onderneming. Banken en verzekeraars zien het eigen vermogen vaak als de middelen die de ondernemer volledig tot zijn beschikking heeft en die gebruikt kunnen worden om eventuele verliezen en risico’s te dekken. Je zou het dus kunnen zien als een soort buffer voor moeilijke tijden.

Eigen vermogenAls een onderneming bezittingen krijgt die meer waard zijn dan de schulden, ontstaat er eigen vermogen. Ook niet-liquide middelen zoals voorraad of andere waardevolle goederen kunnen hiertoe worden gerekend. Kijk je naar de balansrekening, dan zie dat dit vermogen valt onder de passiva en niet onder de activa. Dat komt omdat ook het eigen vermogen technisch gezien wordt beschouwd als een schuld. Het is een schuld aan de eigenaar of de eigenaren van het bedrijf.

Bij een eenmanszaak kun je het eigen vermogen zien als de activa van het bedrijf minus de schulden. In een vennootschap, zowel een bv als een nv, is het een combinatie van de inleg van de aandeelhouders en, vanaf het moment dat het bedrijf winst gaat maken, de reserves.

Hoe bereken je het eigen vermogen?

Net als dat een onderneming het ene jaar winst kan maken en het jaar erop verlies kan draaien, kan het eigen vermogen toenemen en afnemen. Maakt de onderneming winst, dan neemt het toe. Ook wanneer het bedrijf uit aandeelhouders bestaat en één of meerdere aandeelhouders besluiten om kapitaal te storten, neemt het toe. Als er aandelen aan investeerders worden verkocht en dit geld binnen de onderneming blijft, groeit dus het eigen vermogen. Bedrijven die kiezen voor crowdfunding via aandelenverkoop doen dit vaak om het vermogen van het bedrijf op peil te houden.

Wordt er daarentegen dividend uitgekeerd aan de aandeelhouders, dan neemt het eigen vermogen af. Ook door afschrijvingen op goederen als een bedrijfsauto kan het eigen vermogen afnemen. Hetzelfde geldt voor de tijden waarop de onderneming verlies lijdt. Daarnaast zakt het eigen vermogen procentueel (de solvabiliteit), wanneer er extern geld bijkomt. Bijvoorbeeld door het afsluiten van een lening.

Sommige mensen zien het eigen vermogen als de waarde van het bedrijf, maar dit is te kort door de bocht. Bij het bepalen van de hoogte van het eigen vermogen spelen veel meer zaken een rol, waaronder de omzet- en winstverwachtingen. Ook omvangrijke investeringen kunnen een behoorlijke impact uitoefenen op de hoogte van het eigen vermogen. Er zijn meerdere manieren om te bereken hoe groot dit vermogen is. De meest gebruikte manier is door de activa (de bezittingen) te verminderen met de passiva (de schulden). Maar ook onderstaande formule kan hiervoor worden gebruikt.

Eigen vermogen = eigen vermogen begin van het boekjaar + behaalde winst gedurende de periode -/- privéopnamen + privéstortingen

Krediet aanvragen bij de start van het bedrijf

Hoewel je misschien verwacht dat het eigen vermogen voornamelijk van belang is bij grotere bedrijven, is het ook als starter belangrijk om  vermogen te hebben. Al was het alleen maar om een krediet aan te kunnen vragen bij de bank. Bij menig startende ondernemer wordt een kredietaanvraag afgewezen omdat hij in de opinie van de bank beschikt over te weinig vermogen.

Hoe vervelend dit ook kan zijn, banken hebben wel degelijk gegronde redenen om vermogen te eisen. Je start natuurlijk een bedrijf omdat je verwacht hier geld mee te verdienen, maar de kans is groot dat je de eerste tijd niet of nauwelijks winst maakt. En hoe je het ook went of keert, je zult wel de nodige kosten maken. Dat de bank ervoor kiest om het eigen vermogen mee te tellen voor het al dan niet verstrekken van een krediet is dus vrij logisch. Zonder buffer zou de onderneming immers al bij het minste of geringste kunnen omvallen.

Omdat er bij een eenmanszaak geen scheiding is tussen zakelijk en privévermogen, kijkt de bank bij een financieringsaanvraag van een zzp’er zowel naar de bedrijfsrekening als het saldo op de privérekening. Het heeft dus geen nut om vlak voor de aanvraag al je geld op de zakelijke rekening te storten. Bij een vennootschap, waarbij zakelijk en privé van elkaar zijn gescheiden, wordt het privévermogen bij een financieringsaanvraag buiten beschouwing gelaten.

Geld lenen voor een investering

Ook wanneer je op een later moment, bijvoorbeeld vanwege een (omvangrijke) investering, een beroep wilt doen op de bank wordt er gekeken naar je eigen vermogen. De bank wil dan weten of de onderneming financieel gezond is en of je in staat bent om de lening terug te betalen. Dit doet de bank door de solvabiliteit van de onderneming te berekenen. Hierbij wordt er gekeken naar de verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemde vermogen. Heeft jouw bedrijf veel eigen vermogen, dan loopt de bank veel minder risico omdat het bij een eventuele opheffing van de onderneming alsnog het uitgeleende geld terugkrijgt door de verkoop van de bezittingen. Is er relatief veel vreemd vermogen, dan loopt de bank een groter risico en zal het lastiger worden om krediet aan te vragen.

Eigen vermogen opnemen

Het idee van eigen vermogen is dat het geld voor langere tijd in de onderneming wordt gestoken. In veel gevallen is dit tot het moment dat de onderneming wordt verkocht. Maar dit betekent niet dat het geld tussentijds nooit mag worden opgenomen. Bij een eenmanszaak kan de eigenaar op elk willekeurig moment geld in de onderneming steken of opnemen. Er wordt dan gesproken over privé-stortingen of -onttrekkingen.

Bij een vennootschap werkt dit anders. Bij de meeste bv’s en nv’s wordt er jaarlijks een bepaald percentage van de winst uitgekeerd als dividend. Dit mag echter alleen wanneer het eigen vermogen na uitkering van dividend groter is dan de reserves die het bedrijf volgens de wet of de statuten moeten aanhouden. Ook het bestuur moet de uitkering van dividend goedkeuren. Dit dient zorgvuldig te gebeuren, want als het bestuur onterecht haar goedkeuring verleent, kunnen de bestuurders bij ontstane tekorten aansprakelijk worden gesteld.