menu

Beleggen in aandelen

Er zijn verschillende manieren om je vermogen te laten groeien, bijvoorbeeld door te beleggen in aandelen. Maar hoe pak je dit aan: doe je het zelf of kies je voor een fonds? En wat zijn eigenlijk de voor- en nadelen ten opzichte van beleggen in andere beleggingsvormen?

Beleggen in aandelen

Geld verdienen met aandelen

Er zijn twee manieren waarop je geld kunt verdienen door te beleggen in aandelen: middels de koerswinst en het dividend. Koerswinst spreekt redelijk voor zich. Een bedrijf heeft een bepaalde waarde. Indien die stijgt, bijvoorbeeld omdat het bedrijf een grote klant binnenhaalt of omdat het marktaandeel van het bedrijf groeit, dan vertaalt dit zich soms in de koers van de aandelen. Wanneer je jouw aandeel voor een hoger bedrag verkoopt dan dat je het hebt gekocht, is er sprake van koerswinst.

Als je denkt dat een bedrijf het erg goed doet, kun je dus beleggen in aandelen en zo meeliften in de waardestijging van een bedrijf. Al is de koers ook deels afhankelijk van emoties van beleggers. Soms doet een onderneming het bijvoorbeeld beter dan wat het zelf had gehoopt en is het bedrijf in goede financiële gezondheid maar daalt toch de koers. Bijvoorbeeld omdat beleggers menen dat de vooruitzichten van het bedrijf verslechteren, of omdat beleggers inmiddels het geld liever in een ander bedrijf steken.

Soms is het zelfs onverklaarbaar waarom een koers daalt en wordt als reden simpelweg de markt, oftewel de vraag en aanbod van het aandeel, als oorzaak genoemd van een stijging of daling.

Beleggen in aandelen om het dividend

Van veel bedrijven kun je aannemen dat de bedrijfswaarde redelijk is gestabiliseerd. Bijvoorbeeld omdat het bedrijf al honderd jaar bestaat en het marktaandeel stabiel blijft. De koerswinst is dan beperkt, toch kan het interessant zijn om te beleggen in deze aandelen, vanwege het dividend.

Geld verdienen met aandelen door het dividend, oftewel een winstuitkering, ligt wat complexer. Om te beginnen moet het bedrijf natuurlijk wel winstgevend zijn om dividend uit te kunnen keren. Daarnaast zijn ondernemingen niet verplicht om dividend uit te keren, ook niet als ze voldoende middelen hebben om dit te doen. Bestuurders kunnen er bijvoorbeeld voor kiezen om de winst te investeren in het bedrijf zelf of om het dividend in de vorm van aandelen uit te keren.

Als aandeelhouder deel je de winst van het bedrijf met andere aandeelhouders. Maar: je deelt ook de risico’s. Stel dat een bedrijf helemaal geen winst maakt, dan is de kans groot dat je ook geen beloning krijgt over je aandeel. Dit is een groot verschil met obligaties, waarbij je periodiek een vooraf afgesproken rentepercentage ontvangt in ruil voor het beschikbaar stellen van jouw geld.

Waarom moet je spreiden?

Aangezien het onmogelijk is om alleen te beleggen in winnende aandelen, is het belangrijkste advies om je inzet te spreiden. Hoe meer je spreidt, hoe kleiner gebeurtenissen een grote negatieve invloed hebben op jouw portfolio.

Schandalen bij bedrijven of in bepaalde bedrijfstakken kunnen veel invloed hebben op de aandelen. Denk bijvoorbeeld aan Volkswagen die met de uitstoot had gesjoemeld, Facebook die het niet zo nauw nam met de privacy van haar gebruikers of modebedrijven die hun kleding laten maken onder gevaarlijke omstandigheden.

Hetzelfde geldt voor politieke ontwikkelingen of natuurrampen. Wanneer je belegt in aandelen uit een index, of zelfs in aandelen die wereldwijd zijn verspreid, zorg je ervoor dat je minder afhankelijk wordt van regionale pieken en dalen.

Wat is een aandelen-index?

Indexen zijn overzichten van groepen van aandelen. In Nederland is bijvoorbeeld de AEX de bekendste aandelenbeurs. Het resultaat van alle aandelen die hieraan genoteerd staan, worden continu verwerkt in een index. Als je ergens een koers ziet van de AEX, zie je dus eigenlijk de waarde van een index. Bij de AEX heeft de koers van de index ook veel publicitaire functionaliteit, maar er zijn ook veel indexen gemaakt puur om hierin te kunnen beleggen.

Beleggen in aandelen-fondsen

Je kunt beleggen in aandelen van individuele bedrijven, maar dan loop je het risico dat zodra het wat minder gaat met deze bedrijven, je dit direct terugziet in je eigen resultaat. Je kunt er ook voor kiezen om te investeren in een fonds. Deze is samengesteld uit aandelen van meerdere bedrijven, waardoor het effect van één misstap van één bedrijf minder van invloed is.

Hierbij heb je de keuze uit index- of beleggingsfondsen. Beide fondsen spreiden de inzet over een groot aantal aandelen, het verschil zit hoofdzakelijk in de doelstelling. Waar een indexfonds hetzelfde rendement probeert te behalen als een bepaalde beursindex, streven de meeste beleggingsfondsen ernaar om de index te verslaan en zodoende een hoger rendement te behalen.

In de praktijk betekent dit dat een indexfonds de samenstelling van een beleggingsportefeuille slechts enkele keren per jaar aanpast, terwijl beheerders van beleggingsfondsen continu aandelen (en/of obligaties) kopen en verkopen. Door de aan- en verkoopbeslissingen op de korte termijn te baseren, hopen ze een beter rendement te behalen dan de index. Soms lukt dit, maar zoals eerder genoemd laten beurskoersen zich lang niet altijd voorspellen.

Een ander verschil zit in de kosten. Omdat indexfondsen passiever te werk gaan en veel minder transacties uitvoeren, zijn de kosten lager dan bij actief beheerde beleggingsfondsen. De lopende kosten, zoals de operationele kosten en de fee voor het beheer, van een indexfonds liggen gemiddeld tussen de 0,1 en 0,5 procent per jaar. Ter vergelijking: bij een beleggingsfonds liggen de kosten gemiddeld tussen de 0,5 en 2 procent.

Welk fonds past bij mij?

Wanneer je wilt beleggen in aandelen via een fonds, kun je in Nederland kiezen uit een zeer ruim aanbod. Dit kan overweldigend zijn, maar wanneer je eerst voor jezelf bepaalt wat jouw doelen zijn, hoeveel risico je wilt lopen en hoe lang je beleggingshorizon is, wordt het een stuk overzichtelijker.

Om te beginnen, is het handig om te bepalen in wat voor type bedrijven je wilt beleggen. Vind je het bijvoorbeeld belangrijk om niet alleen te kijken naar het financiële plaatje maar ook naar de invloed op mens en milieu, dan voel jij je waarschijnlijk prettiger bij een duurzaam fonds.

Risico’s en rendement

Naast de spreiding tussen verschillende sectoren en landen kiezen de meeste beleggers er ook voor om de belegging in aandelen te combineren met de minder risicovolle obligaties. Waar aandelen fors kunnen stijgen of dalen in waarde, zijn obligaties wat stabieler.

Hoewel hier tegenover staat dat het rendement vooraf al wordt beperkt, kan het zeker geen kwaad om ook een aantal obligaties in je portefeuille op te nemen. De ideale verhouding tussen aandelen en obligaties hangt met name af van de periode waarin je wilt beleggen en hoeveel risico’s je wilt nemen.

Bij beleggen in aandelen wordt vaak gedacht dat dit per definitie samengaat met het nemen van risico’s. Maar net als dat je bij obligaties meerdere risicoprofielen hebt, is dit bij aandelen ook het geval. Een defensief profiel is bijvoorbeeld gericht op het behouden van het vermogen. Een defensieve belegger zal er dan ook alles aan doen om grote risico’s te vermijden en aandelen te kiezen die koersvast zijn en dividend uitkeren.

Een offensief profiel is daarentegen gericht op vermogensgroei en die komt historisch gezien het snelst tot stand door een snelle groei in bedrijfswaarde, wat zich vertaalt in een snelle koersgroei. Bedrijven die snel groeien hebben vaak groeipijnen of andere tegenslagen, maar een offensieve belegger is bereid om de nodige risico’s te nemen, omdat dit een positieve impact kan hebben op het rendement. Tussen deze twee uitersten zit nog een groot speelveld, waardoor er voor elke belegger wel een passende strategie is te vinden.

Wat is een goed moment om in aandelen te beleggen?

Heb je eenmaal besloten om in aandelen te beleggen, dan wil je ze uiteraard wel op een gunstig moment kopen. Staat de beurskoers hoog, dan kan het een strategie zijn om te wachten tot de koers daalt. Toch is dit niet altijd de meest rendabele werkwijze. Sterker nog, in veel gevallen levert het op de lange termijn meer op om gewoon in te stappen dan te wachten tot de beurs is gedaald.

‘Time in the market beats timing of the market’, is een bekend gezegde in het wereldje. De achterliggende gedachte is dat een afwachtende houding op termijn meer kost dan oplevert. Het advies is om gewoon een redelijk moment te zoeken en in te stappen.

Als aandeelhouder ook bedrijfseigenaar?

De term aandeel staat letterlijk voor een aandeel binnen een bedrijf. In feite ben je met de aankoop van een aandeel dus een beetje mede-eigenaar geworden en kun je invloed uitoefenen op het bedrijf. Vaak kun je naar aandeelhoudersvergaderingen. Soms kun je zelfs meestemmen over bepaalde beslissingen. De aandelen van bedrijven op de beurs verschillen niet zoveel met die van lokale bedrijven uit de regio al zijn er wel vaak meer voorwaarden aan verbonden.

Omdat beursgenoteerde bedrijven vaak duizenden aandeelhouders hebben is er meestal wel een onderscheid gemaakt. Bijvoorbeeld in wie stemrecht heeft of welke aandeelhouders meer of minder invloed kunnen uitoefenen. Dit is in de statuten opgesteld en verschilt dus per bedrijf. Zo moet je bijvoorbeeld soms een bepaald percentage van de aandelen hebben om tijdens een aandeelhoudersvergadering iets op de agenda te kunnen zetten.

Grote aandeelhouders gebruiken dit recht soms, en bemoeien zich dan écht met het bestuur. Zo heeft Greenpeace wel eens van zich laten horen tijdens een aandeelhoudersvergadering van Shell, en ook hedgefunds hebben vaak agendapunten aangedragen tijdens aandeelhoudersvergaderingen die grote gevolgen hadden.

Als particuliere aandeelhouder is je eigendom zo klein, dat je invloed vrijwel te verwaarlozen is. De meeste mensen houden zich hier ook helemaal niet mee bezig. Ze beleggen alleen in aandelen omdat ze hier geld mee hopen te verdienen.