Rentabiliteit berekenen

Als ondernemer wil je uiteraard weten hoe je bedrijf er financieel voor staat. Er zijn verschillende manieren waarop je de waarde kunt berekenen, zoals de rentabiliteit. Dit wordt ook wel rendabiliteit genoemd. Het is de verhouding tussen de gemaakte winst en het benodigde vermogen.

Rentabiliteit berekenenHoe hoger het rentabiliteitspercentage is, hoe meer winst er per geïnvesteerde euro is gemaakt. Dit percentage is niet alleen voor jezelf een interessant gegeven. Ook investeerders laten het vaak meewegen in hun keuze of ze wel of juist niet investeren.

Drie soorten rentabiliteit

Er zijn drie manieren waarop je kunt berekenen in hoeverre de investeringen rendement hebben opgeleverd: de rentabiliteit van het eigen vermogen, van het vreemde vermogen en van het totale vermogen.

Voor al deze berekeningen heb je het gemiddelde vermogen nodig. Tel hiervoor het vermogen van 1 januari en 31 december bij elkaar op en deel de uitkomst door twee. Omdat de berekening altijd betrekking heeft op een heel kalenderjaar wordt er voor het vaststellen van het gemiddelde vermogen standaard gewerkt met deze twee data. Alle andere cijfers die je nodig hebt om de rentabiliteit te berekenen, vind je terug in de winst- en verliesrekening.

Berekening van het eigen vermogen

de nettowinst / gemiddelde eigen vermogen, x 100% = rentabiliteit van het eigen vermogen.

Over vreemd vermogen:

de betaalde rente / gemiddelde vreemde vermogen, x 100% = rentabiliteit vreemd vermogen.

Over het totaal vermogen:

(winst + rente + belasting) / gemiddelde totale vermogen, x 100% = rentabiliteit totaal vermogen.

Rentabiliteit berekent aantrekkelijkheid vreemd vermogen

Voor de rentabiliteit van het vreemde vermogen geldt: hoe lager het percentage, des te goedkoper het vreemde vermogen wordt aangetrokken. Dus hoe lager dit percentage, hoe beter het is. Voor het eigen vermogen geldt precies het tegenovergestelde: hoe hoger de rentabiliteit van het eigen vermogen, des te beter je in staat bent om de benodigde middelen zelf te financieren.

Indien je (vrijwel) uitsluitend gebruikmaakt van eigen vermogen, kan het juist interessant zijn om (meer) vreemd vermogen aan te trekken zodat je nog sneller kunt investeren en groeien. Dit is vooral interessant wanneer het aantrekken van vreemd vermogen relatief goedkoop is. Wanneer de rentabiliteit op het totale vermogen hoger is dan die op het vreemde vermogen, dan verdien je als het ware op het eigen vermogen. Dit fenomeen wordt ook wel het hefboomeffect genoemd. Het werkt alleen wanneer iedere euro totaal vermogen meer oplevert dan het aantrekken van een euro vreemd vermogen kost.

Waarom is de rentabiliteit belangrijk voor investeerders?

Een gezonde rentabiliteit niet alleen belangrijk voor de eigenaar van een bedrijf, maar ook voor potentiële geldschieters die willen weten wat hun geld op termijn oplevert. Hoe hoger de totale rentabiliteit is, des te interessanter dit bedrijf is voor investeerders.

Stel dat een financier kan investeren in twee bedrijven: één heeft een rentabiliteit van 5 procent en de ander van 10 procent. Dan zal hij hoogstwaarschijnlijk voor het bedrijf met de hoogste rentabiliteit kiezen. Daar wordt er op elke geïnvesteerde euro 10 cent winst gemaakt, terwijl het andere bedrijf slechts 5 cent winst maakt. Bedrijven met een hogere winstmarge kunnen de lening makkelijker terugbetalen, en hebben meer kans om een tegenvaller succesvol op te vangen.

Het totale rentabiliteitspercentage is niet het enige wat telt. In de praktijk houden investeerders ook rekening met het risico dat ze lopen met een bepaalde investering. Hierdoor zijn onder meer de liquiditeit en de solvabiliteit van een onderneming van belang. De liquiditeit geeft aan of een bedrijf op korte termijn aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen. De solvabiliteit toont of er op de lange termijn aan deze verplichtingen kan worden voldaan. Wanneer zowel de liquiditeit-, solvabiliteit- als rentabiliteitpercentages gezond zijn, zegt dit veel over de continuïteit van het bedrijf.

Verschil tussen eenmanszaak en BV

De rechtsvorm van de onderneming kan ook van invloed zijn bij de rentabiliteit over het eigen vermogen. Bij de winst van een eenmanszaak of VOF is vaak nog geen rekening is gehouden met het vergoeding van de eigenaar. Bij een BV is dat vaak wel het geval.

Wat is een goede rentabiliteit?

Wat precies een goede score is hangt erg af van het soort bedrijf en de branche. Dat is dus eigenlijk niet in een cijfer uit te drukken. Zo zal een kleine zzp’er misschien wel 50% kunnen behalen terwijl een multinational het echt bijzonder goed doet als er 20% marge op elke euro wordt behaald. Dit, omdat de kosten en het vermogen van een kleine onderneming soms beperkt zijn, terwijl grote bedrijven vaak met enorme balansposten te maken hebben. Gemiddeld gezien wordt een rentabiliteit van het totale vermogen vanaf 8 procent al als financieel gezond gezien.