menu

Onderhandse lening

Wanneer je extra werkkapitaal nodig hebt, zijn er verschillende manieren waarop je dit kunt financieren. Eén daarvan is de onderhandse lening, waarbij je geld leent zonder tussenkomst van de bank. Bijvoorbeeld van familie, vrienden of bekenden. Hierdoor wordt het ook wel durfkapitaal of een informele lening genoemd. Een onderhandse lening kan zowel een losstaande financiering zijn als onderdeel uitmaken van stapelfinanciering.
Onderhandse lening

De term slaat op het feit dat de lening niet openbaar wordt aangeboden, maar onderhands. Het is dus niet mogelijk om een onderhandse lening af te sluiten bij een bank of andere financiële instelling. Degene die jou het geld leent, doet dit veelal vanwege het vertrouwen dat hij in jou heeft. Hierbij is het aan jou om dit vertrouwen niet te schaden, want de onderhandse lening is alleen mogelijk in de variant van een achtergestelde lening. Dit houdt in dat de geldverstrekker in het geval van een faillissement na alle andere kredieteisers komt.

Voor- en nadelen van onderhands lenen

Een groot voordeel van een onderhandse lening is dat je de voorwaarden grotendeels zelf mag bepalen. In de praktijk betekent dit dat de voorwaarden vaak soepeler zijn dan bij een financiële instelling. Zo is de kans groot dat de periode waarin je de lening terug moet betalen bij familie, vrienden of bekenden een stuk langer is dan bij de bank. Ook zijn zij minder snel geneigd om een hoog rentepercentage te vragen.

Daarnaast kan het een voordeel zijn dat er bij een onderhandse lening geen BKR-controle plaatsvindt. Stel dat je een registratie hebt bij het BKR, dan kan dit betekenen dat je niet in aanmerking komt voor bancair krediet, maar wel voor een onderhandse lening. Uiteraard zijn er ook nadelen te bedenken. De belangrijkste is de kans op persoonlijke conflicten over de lening of het niet nakomen van de gemaakte afspraken.

Een contract opstellen

Ook in de beste families en de meest hechte vriendengroepen kunnen ruzies ontstaan over geld. Wat betekent het bijvoorbeeld voor de onderlinge verhouding wanneer er tijdelijk minder geld binnenkomt en je een paar maanden niet aan je aflossingsverplichting kunt voldoen, maar wel op vakantie gaat?

De beste manier om een onderhandse lening aan te gaan, is dus door de gemaakte afspraken vast te leggen in een contract. Online kun je verschillende modelcontracten vinden, maar je kunt er ook voor kiezen om er zelf één op te stellen. Zorg er in ieder geval voor dat de overeenkomst in ieder geval de volgende onderdelen bevat:
• Wie zijn de aanvrager en de kredietverstrekker?
• Wat is de hoogte van het bedrag?
• Hoeveel rente moet er worden betaald?
• Hoe is de aflossing geregeld, bijvoorbeeld periodiek of pas op een bepaald moment?
• Wat is de looptijd van de lening?
• Wat gebeurt er als terugbetaling niet lukt?
• Is het mogelijk om tussentijds op te zeggen?
• Kan er vervroegd worden afgelost?
• Mogen er andere kredieten worden aangegaan tijdens de looptijd van de lening?

Het is niet verplicht om deze afspraken te laten vastleggen, maar het is wel verstandig. Al was het alleen maar om bij enigheid terug te kunnen vallen op deze overeenkomst. Tot 2013 kon je dit document, ook wel onderhandse akte genoemd, laten registreren bij de Belastingdienst. Deze optie is er niet meer, maar je kunt de akte wel laten vastleggen bij de notaris.

Renteloze lening: verstandig of niet?

Het kan zijn dat degene die jou de lening verstrekt dit zonder rente wil doen. Dit is een optie, maar hiervoor gelden wel een aantal voorwaarden. Dit komt omdat de Belastingdienst het rentevoordeel dat hierdoor ontstaat, ziet als een schenking. Op zich is dit geen probleem, maar wanneer het bedrag boven de schenkingsvrijstelling uitkomt, moet je belasting betalen over dit voordeel. De hoogte van de vrijstelling verschilt per jaar en per situatie. Het is daarom verstandig om eerst advies in te winnen bij de Belastingdienst voordat je een renteloze lening accepteert.

Wordt er wel een rentepercentage afgesproken, dan is het belangrijk dat de rente marktconform is. Dit kun je eenvoudig checken door te kijken wat je bij een bank of andere kredietverstrekker zou betalen wanneer je dit bedrag daar zou lenen. De reden waarom de rente marktconform moet zijn, is omdat de Belastingdienst het verschil tussen de werkelijke rente en de marktconforme rente net als bij het bovengenoemde rentevoordeel ziet als een schenking. Hierdoor valt dit bedrag onder de regels voor de schenkbelasting.

Leen je bijvoorbeeld geld van je ouders en willen zij hierover geen rente ontvangen, maar wil je ook geen schenkbelasting betalen? Dan kun je dit omzeilen door slim gebruik te maken van de vrijstelling voor de schenkbelasting. Per jaar mogen ouders ruim 5000 euro belastingvrij schenken aan hun kinderen. Ben je tussen de 18 en 40 jaar? Dan mogen ze zelfs eenmalig een bedrag van ruim 25.000 euro schenken, zonder dat je hierover belasting moet betalen.